ผมเจอคำถามหนึ่งครับ ถามว่า marketing communication คืออะไร ควรมีสกิลอะไรบ้าง แล้วลักษณะการทำงานต่างจาก digital marketing ยังไง
สารภาพตรงๆ ว่าผมสตั้นไปแป๊บนึงครับ 555 ไม่ใช่เพราะคำถามยาก แต่เพราะสองตำแหน่งนี้มันคล้ายกันมากกกก ขนาดผมที่ทำงานสายการตลาดมา 8 ปี ยังต้องหยุดคิดก่อนตอบเลยครับ
พอไม่มั่นใจ ผมเลยไม่เดาครับ ผมเช็กสองทาง ทางแรกให้ ChatGPT เทียบนิยามของสองตำแหน่งแบบวางชนกันไปเลย ทางที่สองเปิดประกาศรับสมัครงานจริง 3 ตำแหน่ง มาดูว่าบริษัทที่จ้างตำแหน่งนี้เขาให้ทำอะไรกันบ้าง เดี๋ยวเล่าให้ฟังทีละอันนะครับ
สรุปสั้นๆ: marketing communication คือ งานสื่อสารการตลาดก้อนใหญ่ที่ครอบทั้ง online และ offline ตั้งแต่ TV วิทยุ สื่อสิ่งพิมพ์ event ไปจนถึง email และโฆษณาออนไลน์ ส่วน digital marketing เป็น subset ที่โฟกัสเฉพาะช่องทาง digital อย่างเดียว งาน MarCom จึงสโคปกว้างกว่า เน้นการประสานงานหลายทีม และมีเป้าหมายอยู่ที่การสื่อสารโปรโมชั่นหรือแคมเปญของบริษัทในแต่ละช่วงให้ถึงกลุ่มเป้าหมาย
คลิปต้นฉบับ: Marketing Communication คืออะไร ต่างจาก Digital Marketing ยังไง (กดเพื่อเล่น)
marketing communication คืออะไร ต่างจาก digital marketing ตรงไหน
ขอเริ่มจากความเข้าใจของผมก่อนครับ ผมมองว่า Marketing Communication หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า MarCom เป็นการทำงานลักษณะก้อนใหญ่ที่ครอบทุกอย่าง แล้วข้างในมี content marketing, digital marketing และ brand marketing เป็นไส้ในอีกที ใครที่ยังไม่เห็นภาพว่าแนวคิดการตลาดพื้นฐานแต่ละตัววางตัวกันยังไง ผมรวมไว้ให้แล้วในภาพรวม marketing concepts ที่คนทำงานสายนี้ควรรู้ครับ
แต่ผมก็ไม่มั่นใจร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะพอเปิดดูหลายบริษัท สโคปงานของสองตำแหน่งนี้ใกล้เคียงกันมาก ผมเลยให้ ChatGPT ช่วยเทียบนิยามแบบวางคู่กัน ฝั่งซ้ายเป็น MarCom ฝั่งขวาเป็น Digital Marketing
คำตอบที่ได้ชัดเจนดีครับ MarCom เน้นเรื่องกลยุทธ์เป็นหลัก และครอบคลุมทั้ง traditional และ digital method ทั้งแบบ online และ offline ส่วน Digital Marketing ถูกนิยามว่าเป็น subset ของ MarCom อีกที คือโฟกัสอย่างเดียวไปที่ช่องทาง online และ digital channel ช่องทางของ MarCom เลยมีตั้งแต่
- TV และ Radio
- Print Media และ Direct Mail
- Event
- Email Marketing
- Online Ads และช่องทาง digital อื่นๆ
เอาง่ายๆ คือทุกอย่างที่เป็น marketing นั่นแหละครับ รวม online และ offline ทั้งหมด แนวคิดนี้ใกล้กับสิ่งที่ฝั่งตำราเรียกว่า Integrated Marketing คือการสื่อสารข้อความเดียวกันให้สอดคล้องกันทุกช่องทางที่แบรนด์มี ส่วนใครที่ยังแยก Performance Marketing กับ Digital Marketing ไม่ออกอีกคู่หนึ่ง ผมเขียนแยกไว้แล้วในบทความ Performance Marketing กับ Digital Marketing ต่างกันยังไงครับ
เปิดประกาศรับสมัครงานจริง ตำแหน่ง MarCom ทำอะไรบ้าง
นิยามอย่างเดียวยังไม่พอครับ ผมเลยเปิดเว็บหางานดูตำแหน่ง MarCom ที่บริษัทรับสมัครกันจริงๆ 3 ตำแหน่ง ไล่ตั้งแต่จบใหม่ไปจนถึงระดับซีเนียร์
ตำแหน่งแรกเป็นระดับจูเนียร์ รับเด็กจบใหม่ หน้าที่คือดำเนินการตามแผนการสื่อสารการตลาด ใช้ข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อสื่อสารให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย มีออกบูธจัดกิจกรรมซึ่งเป็นงาน traditional และ offline เต็มๆ แล้วก็รับผิดชอบงานสื่อสารประชาสัมพันธ์ของกิจกรรมต่างๆ ทั้งก่อนและหลังงาน อ่านแล้วก็คืองานการตลาดเลยนะครับ
ตำแหน่งที่สอง หน้าที่วิเคราะห์และวางแผนการตลาด ทำ content ลงสื่อ มีถ่ายภาพแต่งภาพด้วย เรียกว่าต้องเป็นได้หลายอย่างมาก ส่วนคุณสมบัติที่ require คือสกิลการใช้ social media ทั้ง Facebook, IG, Twitter และมีประสบการณ์คิดออกแบบ content ออนไลน์อย่างน้อย 3 ปี ใครอยากฝึกฝั่งนี้ ผมแนะนำให้เริ่มจากการเข้าใจcontent pillar ทั้ง 4 แบบก่อน จะวางแผน content ให้แบรนด์ได้เป็นระบบขึ้นเยอะครับ
ตำแหน่งที่สามเป็นระดับซีเนียร์ require ประสบการณ์งานการตลาดมาก่อน 5 ปี หน้าที่คือ drive digital marketing initiative ทั้ง social media campaign, email marketing และ online advertising มี monitor ฝั่ง online ประสานงานกับ sales team และดูแลการจัด event ได้ทั้ง online, offline และแบบ face-to-face
จุดที่ผมสังเกตคือ พอขึ้นระดับซีเนียร์ เนื้องานฝั่ง digital จะเจาะลึกขึ้นและใช้สกิลการทำงานเยอะขึ้น แต่หลักการของ MarCom ยังอยู่ครบเหมือนเดิมทุกประกาศ คือทำ online และ offline ควบคู่กันไปตลอด
แก่นของงาน MarCom ที่เห็นตรงกันทุกประกาศ
ดูครบทั้งนิยามและประกาศงานจริงแล้ว ผมสรุปกับตัวเองแบบนี้ครับ จุดประสงค์หลักของ MarCom คือการเน้นไปที่เป้าหมายปลายทางของการสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นโปรโมชั่นหรือแคมเปญในแต่ละช่วงของบริษัท ต้องส่งข้อความให้ถึงกลุ่มเป้าหมายผ่านทุกช่องทางที่มี
งานนี้เลยใหญ่กว่า Digital Marketing ในแง่สโคป คือคุมงานกว้างกว่า และน้ำหนักงานจะเทไปทางการประสานงานเป็นหลัก ทั้งประสานทีมขายและทีมจัด event ในขณะที่สาย digital จะเจาะลึกลงไปในช่องทาง online เป็นหลัก ใครอยากเห็นนิยามฝั่ง digital ชัดๆ ลองอ่านนิยาม digital marketing ของ Mailchimp เทียบดูได้นะครับ เส้นแบ่งจะชัดขึ้นมาก
สองตำแหน่งนี้เลยมีทั้งความเหมือนและความต่างอยู่ข้างในครับ เครื่องมือฝั่ง online นี่ใช้ร่วมกันเกือบทั้งหมด จะต่างกันจริงๆ ก็ตรงขอบเขตงานอย่างที่เล่าไป คือ MarCom คุมกว้าง ต้องประสานงานเยอะ ส่วน digital เจาะลงลึกฝั่ง online
ใครเหมาะกับงานสาย MarCom
จากทั้งหมดที่เล่ามา ผมคิดว่าคนที่น่าจะชอบงานสายนี้ต้องมีลักษณะประมาณนี้ครับ
- ชอบติดต่อประสานงาน เพราะเนื้องานหลักคือการคุยกับหลายทีมพร้อมกัน
- ทำงานเร็ว multitask ได้ งานวิ่งเข้ามาพร้อมกันหลายทาง ทั้งฝั่ง online และ offline สลับโหมดไปมาทั้งวัน
- ชอบเรียนรู้อะไรใหม่ๆ มีช่องทางและเครื่องมือใหม่ๆ โผล่มาให้ตามเรียนรู้ตลอด
และขอพูดตรงๆ แบบเดียวกับที่พูดในคลิปเลยครับ สายนี้ต้องวิ่งเต้นแน่นอน ใครที่ชอบเจอคน ชอบงานหลากหลาย ไม่อยากนั่งอยู่กับหน้าจออย่างเดียว ผมว่างานสาย MarCom น่าจะตอบโจทย์มากครับ
คำถามที่พบบ่อย
อยากทำงาน MarCom ต้องมีสกิลอะไรบ้าง
จากประกาศงานจริง สกิลที่ถูกขอบ่อยคือการใช้ social media (Facebook, IG, Twitter) การคิดและทำ content รวมถึงถ่ายภาพแต่งภาพเบื้องต้น การใช้ข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อสื่อสารให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย และที่ขาดไม่ได้คือสกิลประสานงาน เพราะต้องทำงานร่วมกับหลายทีมทั้ง online และ offline ครับ
digital marketing เป็นส่วนหนึ่งของ MarCom จริงไหม
จริงครับ ตามนิยามแล้ว digital marketing เป็น subset ของ marketing communication คือโฟกัสเฉพาะช่องทาง online และ digital ส่วน MarCom ครอบทั้งหมด ทั้ง TV วิทยุ สิ่งพิมพ์ direct mail และ event รวมถึงช่องทาง online ด้วย
เด็กจบใหม่เริ่มงานสาย MarCom ได้ไหม
ได้ครับ มีตำแหน่งระดับจูเนียร์ที่เปิดรับเด็กจบใหม่จริงๆ เนื้องานช่วงแรกจะเป็นการทำตามแผนการสื่อสารที่วางไว้ ออกบูธ จัดกิจกรรม และดูแลงานประชาสัมพันธ์ ส่วนตำแหน่งที่ขยับไปทางวางแผนและ drive แคมเปญเอง จากประกาศที่ผมเปิดดูมักขอประสบการณ์ราว 3 ถึง 5 ปี
มุมที่อยากฝากไว้
ผมชอบคำถามนี้ตรงที่มันบังคับให้ผมกลับไปเช็กความเข้าใจตัวเองครับ หลายเรื่องในสายการตลาด เราคิดว่ารู้แล้ว แต่พอมีคนถามตรงๆ กลับตอบไม่เต็มปาก วิธีแก้ของผมง่ายมาก คือเปิดข้อมูลจริงดู ทั้งนิยามและประกาศงานที่บริษัทรับสมัครกันจริง คำตอบชัดกว่านั่งเดาเยอะครับ
ส่วนใครที่กำลังเลือกเส้นทางระหว่าง MarCom กับ digital marketing ลองทำแบบเดียวกับผมดูนะครับ คือเปิดทั้งนิยามและประกาศงานจริงมาเทียบกัน เนื้องานในประกาศบอกอะไรได้ชัดกว่าชื่อตำแหน่งเยอะครับ
ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนที่กำลังหาทางของตัวเองในสายการตลาดครับ 💪
ปล. ใครอยากดูตอนผมไล่เปิดนิยามและประกาศงานทีละอัน กดดูในคลิปด้านบนได้เลยนะครับ แล้วพบกันใหม่ครับ