มีคนคอมเมนต์ถามใต้คลิปของผมว่า อยากทำฟรีแลนซ์สาย Digital Marketing ควรเริ่มยังไง แล้วต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง ผมเลยหยิบมาตอบเป็นคลิปแยกไว้ให้เลยครับ ถ้าถามผมว่าเริ่มทำฟรีแลนซ์การตลาดต้องมีอะไร คำตอบไม่ได้จบแค่ฝึกสกิลให้เก่ง ยังมีเรื่องพอร์ต เรื่องตั้งราคา และเรื่องหางานต่ออีก
ในคลิปผมไล่ตามลำดับ ตั้งแต่สกิลกับพอร์ต เรทการ์ด การหาลูกค้าจาก connection ไปจนถึงเรื่องที่ผมว่าสำคัญที่สุด คือวินัยในการทำงาน
สรุปสั้นๆ: จะเริ่มทำฟรีแลนซ์การตลาด ต้องมี 2 อย่างก่อน คือสกิลกับพอร์ต สกิลที่ตลาดนิยมจ้างมี 2 สาย คือ Content Marketing (ทำภาพ เขียน Copy รู้ SEO เบื้องต้น) กับ PPC (ยิงโฆษณา ตั้งเป้า วัดผล รายงานผล) ถ้ายังไม่มีพอร์ต ให้รับงานจากคนใกล้ตัวแล้วทำให้ดีที่สุด จากนั้นทำเรทการ์ดให้ชัด หางานต่อจาก connection และรักษาวินัยจนลูกค้าจ้างซ้ำ
คลิปต้นฉบับ: Freelance สาย Marketing ควรเริ่มยังไง ใช้สกิลไหนบ้าง (กดเพื่อเล่น)
ฟรีแลนซ์การตลาด เริ่มยังไง ต้องมี 2 อย่างก่อน คือสกิลกับพอร์ต
ส่วนตัวผมจะเริ่มจาก 2 หลักนี้ก่อน อย่างแรกคือสกิล อย่างที่สองคือพอร์ต หรือก็คืองานที่เราจะเอาไปขาย สกิลทำให้เรารับงานแล้วทำออกมาได้ ส่วนพอร์ตคือของที่เอาไปให้คนจ้างดูว่าเราทำได้จริง
เริ่มที่สกิลก่อน ผมมองว่าตอนนี้สายที่ตลาดนิยมจ้างฟรีแลนซ์มีอยู่ 2 สาย สายแรกคือ Content Marketing สายที่สองคือ PPC หรือการยิงโฆษณา แต่ละสายใช้สกิลคนละชุดกัน
ส่วนใครอยากเทียบกับฝั่งงานประจำว่าบริษัทมองหาสกิลอะไร ลองอ่านสกิล Digital Marketing ที่สรุปจากประกาศรับสมัครงานจริง 40 กว่าบริษัทดูด้วยครับ หลายสกิลเป็นชุดเดียวกับที่ฟรีแลนซ์ต้องใช้
สาย Content Marketing ต้องทำภาพได้ เขียนเป็น และรู้ SEO เบื้องต้น
สายนี้คือคนที่ลูกค้าจ้างมาดูแลคอนเทนต์บน Social ให้ สกิลที่ควรมีติดตัวมี 3 อย่าง
- ทำ Visual ได้ ทั้งทำรูปและตัดต่อวิดีโอ จะใช้ Canva, CapCut หรือให้ AI ช่วยก็ได้ ขอให้ตกแต่งรูปและตัดวิดีโอออกมาใช้งานได้จริง
- Copywriting คือเขียนโพสต์ เขียนแคปชันเป็น ส่วนนี้ต้อง creative ทั้งตอนจั่วหัวโพสต์ และตอนคิดฮุคต้นวิดีโอ
- SEO เบื้องต้น เลือกใช้คำให้ตรงกับที่คนค้นหา และเลือกแฮชแท็กให้เหมาะกับโพสต์
ถ้าทำได้ทั้งภาพและงานเขียน แล้วมีพื้นฐาน SEO ติดไว้ด้วย งาน Social Content ทั้งชิ้นเราทำคนเดียวได้จบลูป ไม่ต้องไปหาคนข้างนอกมาช่วย ฝั่งคนจ้างก็สบาย คุยกับเราคนเดียวได้งานครบทั้งชิ้น
พอรับงานรายเดือน โจทย์ถัดไปคือจะคิดคอนเทนต์ให้ลูกค้ายังไงไม่ให้ตันกลางเดือน ตรงนี้ลองวางContent Pillar 4 แบบเป็นโครงไว้ก่อนได้ครับ
สาย PPC ยิงโฆษณา ต้องตั้งเป้า วัดผล และรายงานผลเป็น
สายที่สองคือ PPC (Pay Per Click) หรือการยิงโฆษณา ไม่ว่าจะบน Google, Meta หรือ TikTok ก็ตาม สายนี้ตรงกับงาน Performance Marketing ที่ผมทำมากว่า 8 ปี
สกิลพื้นฐานของสายนี้คือเข้าใจหลักการยิงโฆษณา ตั้งเป้าได้ และวัดผลสิ่งที่ตัวเองทำได้
ที่ขาดไม่ได้คือต้องรายงานผลเป็น สมมุติว่ายิงโฆษณาให้ลูกค้าไปแล้ว เราต้องบอกผู้ว่าจ้างได้ว่า Performance เดือนนี้หรือสัปดาห์นี้ เทียบกับช่วงก่อนหน้าแล้วเป็นยังไง ตัวไหนขึ้น ตัวไหนลง แล้วกลยุทธ์ช่วงต่อไปควรปรับไปทางไหน
ตัวอย่างเช่น รายงานประจำสัปดาห์ที่ส่งลูกค้าอาจมีแค่ 3 ข้อ
- สัปดาห์นี้ใช้งบไปเท่าไหร่ ได้ lead กี่ราย
- ต้นทุนต่อ lead เทียบกับสัปดาห์ก่อน สมมุติว่าขึ้นจาก 200 เป็น 260 บาท ก็คือแพงขึ้น 30%
- อะไรเป็นสาเหตุ แล้วสัปดาห์หน้าจะปรับอะไร เช่น ปิดโฆษณาชิ้นที่ต้นทุนสูงที่สุด แล้วย้ายงบไปชิ้นที่ยังทำได้ดี
ถ้ายิง Google Ads อยู่ ไม่ต้องนั่งเทียบตัวเลขเอง ตัวเครื่องมือเทียบผลสองช่วงวันที่ให้ได้เลย กดลูกศรข้างช่วงวันที่มุมขวาบน เปิดสวิตช์ “เปรียบเทียบ” แล้วเลือกเทียบกับช่วงก่อนหน้า ปีที่ผ่านมา หรือช่วงที่ตั้งเอง ตารางจะขึ้นเปอร์เซ็นต์ที่เปลี่ยนไปให้ และถ้ากดลูกศรคู่ที่หัวคอลัมน์ จะเห็นตัวเลขของทั้งสองช่วงพร้อมส่วนต่าง
ใครอยากเห็นภาพงานสายนี้แบบเต็มๆ ทั้งการวัดผล เครื่องมือ และทักษะที่ต้องใช้ ไปต่อที่ตำแหน่ง Performance Marketing ทำอะไรได้เลยครับ
ยังไม่มีพอร์ต ให้เริ่มจากงานของคนใกล้ตัว
คำถามต่อมาคือ แล้วใครที่ยังไม่มีพอร์ตเลยจะทำยังไง
คำตอบของผมคือ เพื่อน พี่ ป้า น้า อา น้อง หลาน เหลน ใครก็ตามที่อยากให้เราช่วยทำงานให้ ไม่ว่าจะให้ราคาถูกหรือแพงแค่ไหน รับมาให้หมดก่อน แล้วทำงานเหล่านั้นให้ดีที่สุด งานพวกนี้จะกลายเป็น portfolio ของเราเอง
ไม่ต้องเกี่ยงงานเลยครับ สารภาพว่าบางงานผมทำฟรีด้วยซ้ำ ไม่คิดเงินแม้แต่บาทเดียว และงานพวกนั้นก็กลายมาเป็นพอร์ตการทำงานของผมเหมือนกัน
พอสะสมได้ 5 งาน 10 งาน ไปจนถึง 100 งานขึ้นไป ก็เอามาจัดพอร์ตแยกตามประเภทงาน เช่น งานโพสต์ งานวิดีโอ งานยิงแอด คนที่กำลังจะจ้างจะเจองานที่ตรงกับที่เขาอยากได้เร็วขึ้น แล้วพอร์ตชุดนี้ก็เอาไปเสนองานคนอื่นต่อได้
เรทการ์ดคือเมนู บอกราคา ขอบเขตงาน และวิธีเก็บเงิน
พอเริ่มขายงานได้ คนที่จะจ้างเราจะขอดูเรทการ์ด (rate card) ของเรา
เรทการ์ดก็คือเมนูนั่นเองครับ บอกว่าถ้าวันนี้ลูกค้าจะสั่งแพ็กเกจ A, B หรือ C ของเรา แต่ละแพ็กเกจได้อะไร ตัวอย่างเช่น ทำ 4 โพสต์ใน 1 สัปดาห์ หรือ 20 โพสต์ใน 1 เดือน คิดเงินเท่าไหร่ และมีข้อจำกัดอะไรบ้าง
นอกจากแพ็กเกจกับราคา เรทการ์ดที่ดีต้องระบุอีก 2 เรื่องให้ชัด
- ขอบเขตงาน ความรับผิดชอบของเราอยู่ตรงไหน ทำถึงจุดไหนถึงจะเรียกเก็บเงินกับลูกค้าได้
- การเก็บเงิน จะเก็บเงินแบบไหน มีหักภาษี ณ ที่จ่ายไหม แล้วหักในชื่อไหน
ตามคู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่ายของกรมสรรพากร (ฉบับปี 2560) ผู้มีหน้าที่หักต้องหักทุกคราวที่จ่ายเงินได้ที่กฎหมายกำหนดให้หัก และต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ผู้ถูกหัก ฝั่งผู้จ่ายนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 เมื่อผู้รับเงินเป็นผู้เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และแบบ ภ.ง.ด.53 เมื่อผู้รับเงินเป็นผู้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ตอนตกลงงานก็บอกผู้ว่าจ้างให้ชัดว่าเรารับเงินในชื่อตัวเองหรือในชื่อบริษัท
เขียนทั้งหมดนี้ให้ครบในเรทการ์ด ตกลงจ้างกันแล้วจะได้ไม่มีปัญหาตามมาทีหลังครับ
มีพอร์ตมากพอแล้ว หาลูกค้าต่อจาก connection
พอมีทั้งสกิลและพอร์ต แปลว่าเราเริ่มหาลูกค้าได้แล้ว และเมื่อพอร์ตมากพอ คนกลุ่มแรกที่ควรกลับไปคุยด้วยคือคนที่เราเคยทำงานให้ ถามตรงๆ ได้เลย 2 คำถาม
- ตอนนี้มีงานอะไรให้เราช่วยทำเพิ่มไหม
- มีคนรู้จักที่อยากได้ฟรีแลนซ์มาช่วยงานบ้างไหม
นี่คือการสร้าง connection ครับ และคนที่เคยจ้างเราตอนสร้างพอร์ต ทั้งเพื่อน ญาติ คนรู้จัก ก็คือ connection ชุดแรกนั่นเอง
ผมเชื่อว่าคนที่จะทำฟรีแลนซ์อย่างเดียวแล้วอยู่ได้ ต้องมี connection ของคนในสายงานหรือในวงการมากพอ พอมีมากพอแล้ว งานจะไหลเข้ามาต่อเนื่องไม่มีวันหมด
สิ่งที่สำคัญที่สุดคือวินัย แล้วค่อยขึ้นราคา
ถ้าให้เลือกเรื่องเดียวที่สำคัญที่สุด ผมเลือกวินัยในการทำงาน
ฟรีแลนซ์ไม่มีใครมาคุมเวลาให้ คำถามคือเราคอนโทรลเวลาของตัวเองได้ดีแค่ไหน และคอนโทรลคุณภาพงานของตัวเองได้ดีแค่ไหน
ถ้างานมีคุณภาพ วัดผลได้ และเป็นประโยชน์กับผู้ว่าจ้างจริง เขาจะจ้างเราต่อ พองานเยอะพอ ก็จะถึงช่วงที่เราขึ้นค่าบริการหรือค่าแรงของตัวเองได้ แล้วโตต่อในฐานะฟรีแลนซ์ได้จริง
วัดผลได้ในที่นี้ก็เรื่องเดียวกับที่สาย PPC ต้องรายงานผลเป็น ผู้ว่าจ้างจะอยากจ้างต่อเมื่อเห็นว่าจ่ายไปแล้วได้อะไรกลับมา
คำถามที่พบบ่อย
ไม่มีพอร์ตเลย เริ่มรับงานฟรีแลนซ์การตลาดได้ไหม
ได้ครับ เริ่มจากรับงานของคนใกล้ตัวก่อน ทั้งเพื่อน ญาติ คนรู้จัก ไม่ว่าจะได้ราคาเท่าไหร่ แล้วทำให้ดีที่สุด งานพวกนี้จะกลายเป็นพอร์ตชุดแรกที่เอาไปเสนอขายคนอื่นต่อได้
ฟรีแลนซ์สาย Content ต้องใช้โปรแกรมอะไรบ้าง
ฝั่งงานภาพ Canva กับ CapCut ก็พอเริ่มได้แล้ว จะใช้ AI ช่วยตกแต่งรูปหรือตัดวิดีโอด้วยก็ได้ แต่โปรแกรมเป็นแค่ครึ่งเดียว อีกครึ่งคือเขียน Copy จั่วหัวให้คนหยุดอ่าน และเลือกคำกับแฮชแท็กให้ตรงกับที่คนค้นหา
เรทการ์ดฟรีแลนซ์ต้องมีอะไรบ้าง
อย่างน้อย 3 เรื่อง คือแพ็กเกจกับราคา (ทำอะไร กี่ชิ้น มีข้อจำกัดอะไร) ขอบเขตงานว่าความรับผิดชอบของเราจบตรงไหน และวิธีเก็บเงิน รวมถึงการหักภาษี ณ ที่จ่ายและชื่อที่ใช้รับเงิน
ฟรีแลนซ์ขึ้นราคาได้ตอนไหน
เมื่องานของเรามีคุณภาพ วัดผลได้ และเป็นประโยชน์กับผู้ว่าจ้างจนเขาจ้างต่อ พอมีงานเข้ามาเยอะพอ นั่นคือจังหวะที่ขึ้นค่าบริการได้ครับ
มุมที่อยากฝากไว้
ลำดับที่ผมเล่ามาทั้งหมดคือ สกิลก่อน พอร์ตตามมา ทำเรทการ์ดให้ชัด แล้วค่อยขยาย connection ไปเรื่อยๆ โดยมีวินัยเป็นตัวที่ทำให้ลูกค้าจ้างซ้ำ
ผมว่าสิ่งที่ทำให้ฟรีแลนซ์คนหนึ่งโตได้ ไม่ได้อยู่ที่งานแรกได้เงินเท่าไหร่ (บางงานของผมได้ศูนย์บาทด้วยซ้ำ555) แต่อยู่ที่งานชิ้นนั้นดีพอให้คนอยากจ้างต่อ และอยากแนะนำเราให้คนอื่นหรือเปล่า
ใครยังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มที่สายไหนดี ภาพรวมเส้นทางคนอยากทำงานสายการตลาดช่วยให้เห็นตัวเลือกครบก่อนตัดสินใจครับ
ใครที่อยากเริ่มหรือกำลังทำฟรีแลนซ์อยู่ ขอเป็นกำลังใจให้ทุกคนครับ สู้ๆ ครับ 💪
ปล. ใครอยากฟังเวอร์ชันที่ผมตอบคอมเมนต์นี้แบบเต็มๆ กดเล่นคลิปด้านบนได้เลยครับ
